‘’Genelge’’ veya o zamanki adıyla söz konusu ‘’tamim’’de, ilk kez millî egemenlikten bahsedilmiştir.
Bir ihtilâl bildirisi niteliği taşımaktadır. Çünkü İstanbul Hükümeti'ni hiçe saymakta; hükûmetin düşman devletlerin esiri olduğunu söylemekte ve ‘’milleti yine milletin kendisinin azmi ve kararlılığının kurtaracağını’’ vurgulamaktadır.
Bizatihi Mustafa Kemal tarafından hazırlanarak yaveri Cevat Abbas Bey'e 21-22 Haziran 1919 gecesi Amasya'da yazdırılmış ve 9. Ordu Müfettişi sıfatı ile imzalanmıştır.
Erzurum ve Sivas'ta bir kongrenin toplanacağı, Amasya Genelgesi'nde belirtilmiştir.
Genelgenin Temel esasları şunlardır:
1.Vatanın bütünlüğü milletin bağımsızlığı tehlikededir.
2.İstanbul hükûmeti aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gösteriyor.
3.Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
4.Milletin içinde bulunduğu durum ve şartların gereğini yerine getirmek ve haklarını gür sesle cihana duyurmak için, her türlü baskı ve kontrolden uzak millî bir heyetin varlığı zaruridir.
5.Anadolu’nun her bakımdan en güvenilir yeri olan Erzurum ve bilahare Sivas’ta derhal millî bir kongre toplanması kararlaştırılmıştır.
6.Bunun için bütün illerin her sancağından milletin güvenini kazanmış üç temsilcinin mümkün olan en kısa zamanda yetişmek üzere yola çıkılması gerekmektedir.
7.Her ihtimale karşı bu mesele millî bir sır olarak tutulmalı ve temsilciler gereğinde yolculuklarını kendilerini tanıtmadan yapmalıdırlar.’’
Genelgenin sonuçları
-Türk inkılabının ihtilâl safhası başlamıştır.
-Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlenmiştir.
-İlk kez millî egemenliğe dayalı bir yönetimden bahsedilmiştir.
-İstanbul Hükûmeti ilk kez yok sayılmıştır.
-Türk milleti, hem İstanbul'a hem de işgalci güçlere karşı mücadeleye çağrılmıştır.
-Kurtarıcı olarak görülen padişah, Hilâfet, manda ve himaye düşüncesinin yerini millet ve milliyetçilik düşüncesi almıştır.
-Üstü kapalı olarak Heyet-i Temsiliyenin (Temsil Kurulu) oluşturulmasından bahsedilmiştir.
-Mustafa Kemal padişah tarafından kendisine verilen 9. Ordu Müfettişliği yetkilerini aşmış, kendi sorumluluğunda olmayan batı bölgelerine de bir tamim yayınlamıştır.
-Direniş esasları ilk defa Amasya'da yazılı bir ilke haline getirilmiştir.
-Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır oluşumu sağlamlaşmıştır.
AMASYA GENELGESİ VEYA AMASYA TAMİMİ
Millî Egemenliğe dayanan, tam bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini oluşturan ilk kuruluş belgesi olması nedeniyle yakın tarihimizin önemli olaylarından birini teşkil eder