Uygur Özerk Bölgesi: Yer Altı ve Yer Üstü Doğal Kaynaklarıyla 119 Trilyon Dolarlık Stratejik Zenginlik

Uygur Özerk Bölgesi: Yer Altı ve Yer Üstü Doğal Kaynaklarıyla 119 Trilyon Dolarlık Stratejik Zenginlik

Uygur Özerk Bölgesi, sahip olduğu petrol, doğal gaz, kömür, altın, bakır, uranyum, lityum ve diğer stratejik maden kaynaklarıyla Çin halk cumhuriyetinin en önemli doğal kaynak merkezlerinden biri olup, dünya madencilik ve enerji sektöründe de dikkat çeken bölgeler arasında yer almaktadır.

Mehmet Akyol
28 Temmuz 2026, 13:59
63 görüntüleme

  Bölge sınırları içerisinde bulunan Tarım Havzası ve Taklamakan Çölü, yaklaşık 337.600 km² yüzölçümüne sahip olup dünyanın en büyük hareketli kum çöllerinden biri olarak kabul edilmektedir. Hesaplamalara göre, Tarım çölde yaklaşık 27 trilyon ton kum bulunabileceği öngörülmektedir.
  Varsayımsal kumun ortalama altın tenörünün 1.000 ton kumda 15 gram altın olduğu kabul edildiğinde, yaklaşık 405.000 ton altın potansiyeli ortaya çıkmaktadır. Güncel altın fiyatları esas alındığında bu miktarın değerinin yaklaşık 53,1 trilyon ABD doları olabileceği hesaplanmaktadır.
 Aksu Vilayetinde Kömür madeni 36 milyar ton olarak rezerv bulunmaktadır 1.8 trilyon dolar olabileceği hesaplanmaktadır. Altın 600 ton 64 milyar dolar olabileceği hesaplanmaktadır. Doğalgaz 11.05 trilyon ton 3.8 trilyon dolar olabileceği hesaplanmaktadır. Aksu konaşehir ilçesinde 200 milyon ton bakır 2.78 trilyon dolar eder.

       Kaşgar vilayetinde magnezyum demir kurşun çinko bakır altın olarak 80.300.000 ton maden rezervesi bulunmaktadır değeri 47.7 milyar dolar hesaplanmaktadır. İLİ Gulca vilayetinde altın, kömür, demir, bakır, kurşun, gümüş, mermer toplam değeri 2.8 trilyon dolar olarak hesaplanmaktadır. Tarbagatay vilayetinde kömür petrol doğalgaz altın bakır krom demir madenleri bulunmaktadır 8 trilyon dolar olarak hesaplanmaktadır. 

 

Hoten vilayetinde Lityum Berilyum tantal Niyobyum kurşun Çinko hoten yeşim taşı bulunmaktadır toplam değeri 380 milyar olar hesaplanmaktadır. Korla vilayetinde petrol Doğalgaz kömür tuz ve Sanayi mineralleri bulunmaktadır 430 milyar dolar hesaplanmaktadır. Saven vilayetinde doğal gaz petrol kömür kum altını Mirabilit madenler bulunmaktadır toplam tahmini rakam 7.4 trilyon dolar hesaplanmaktadır .  Urumçi de kömür kaya tuzu petrol bakır demir altın madenleri bulunmaktadır 565 milyar dolar olabileceği hesaplanmaktadır. Turfan vilayetinde değişik madenler bulunmaktadır 3.2 trilyon dolar olarak hesaplanmaktadır. Kumul vilayetinde bulunan değerli maden 30 trilyon dolar olarak hesaplanmaktadır.  Uygur özerk bölgesi hükumetinin değerli madenlerinin toplam 119 trilyon dolar olabileceği hesaplanmaktadır.
 Uygur Özerk Bölgesi’nin stratejik öneme sahip bir diğer madencilik merkezi ise Altay İli Fuyun (Fuyun County) sınırlarında bulunan GÖK TOK AY maden sahasıdır. Bu saha, dünyanın önemli nadir metal yataklarından biri olarak kabul edilmektedir. Rusya Devleti ve Çin halk Cumhuriyeti devleti arşivi, Tarihî kaynaklarda yer alan bilgilere göre, 1960’lı yıllarda Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sovyetler Birliği’ne olan dış borçlarının geri ödenmesinde GÖK TOK AY maden sahasından çıkarılan çeşitli nadir metal madenler ile Çin halk cumhuriyeti Sovyetlere olan dış borçlarını ödendiği belirtilmektedir.
 

 

 Sonuç olarak Çin halk Cumhuriyeti Uygur Özerk Bölgesi Hükümetinin, hem enerji kaynakları hem de stratejik ve kritik maden rezervleri bakımından Çin Halk Cumhuriyeti’nin ekonomik kalkınmasında önemli bir yere sahiptir. Uygur Özek bölgesi hükümeti sınırları içerisinde dünyaca ünlü kıymetli önemli maden kaynakları bulunmaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sovyetler birliği Rusya devletine olan borcunun tamamını Uygur Özek bölgesi Hükümeti’nin Göktokay maden sahasından ibaret bir saha ödeye biliyorsa, Uygur Özek bölgesi Hükümeti’nin ne kader değerli olduğunu siz tahmin edin.
  Uygur Özerk Bölgesi; stratejik coğrafi konumu, zengin enerji ve maden kaynakları, ulaşım imkânları ve üretim kapasitesiyle Çin Halk Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti, Türkistan ve Avrasya açısından büyük önem taşımaktadır. Uygur Özerk Bölgesinin sahip olduğu bu potansiyelin karşılıklı saygı, uluslararası hukuk, egemenlik ilkeleri ve ortak ekonomik çıkarlar temelinde değerlendirilmesi; ticaretin gelişmesine, bölgesel istikrara ve ortak kalkınmaya katkı sağlayacaktır.
 Uygur Özerk Bölgesi Hükümeti, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkistan bölgesindeki hükümet ve milletlerin Turan ideolojisi merkezli, iyi niyetli ve yapıcı iş birliği içerisinde çalışması; Uygur milletinin refah seviyesinin yükselmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu hedefin gerçekleşmesi, yalnızca Uygur halkına değil; Çin Halk Cumhuriyeti Uygur Özerk bölge hükümeti, Türkistan devletleri, Türkiye, Orta Doğu, Avrupa ve dünya barışına da önemli katkılar sunacaktır.
 Bu nedenle Uygur halkının eğitim, istihdam, yatırım, sanayi, teknoloji ve sosyal kalkınma imkânlarının güçlendirilmesi; bölgenin doğal kaynaklarının barışçıl, adil ve sürdürülebilir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Uygur milletinin refahının yükselmesi, Avrasya’da güven, istikrar ve ortak kalkınmanın güçlenmesine hizmet edecektir.

                      Erkin Sabit ŞAVUOT
Bilgisayar Yüksek Mühendisi
Araştırmacı – Yazar
Avrasya İttifakı, Uzak Doğu, Türkistan ve Orta Doğu Stratejik Araştırmalar ve Diplomatik İlişkiler Uzmanı
Turan Konfederasyonu Genel Başkanı.
Ankara Meclisi Anadolu Birliği Genel Başkan Yardımcısı.
Uygur Federasyonu Genel Başkanı.
Dünya Barış elçileri uzakdoğu direktörü.
Uluslararası basın yayın konfederasyonu diplomasisi direktörü.
Uzakdoğu iş adamları yatırım finans konseyi temsilcisi.
Turan Kızılelma Teşkilatı genel başkanı.
Turan Devletleri Teşkilatı TDT Stratejik Araştırma Başkanı.
İletişim: 05357951111, 05369820000
erkinsabit158@gmail.com

 

 

 

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!